Balthazar Huydecoper laefdje van 1695 tot 1778. Mesjien is hae zoeë aod kinne waere ómdet hae gein zjwaor werk hoofdje te doon. Hae waas sjriever, taalkundige en historicus en beväörbeeldj ouch besjtuurder van de Amsterdamse Sjouwburg. Dao waerdje sjtökke van Vondel en anger sjrievers oet dae tied opgeveurdj. Ouch beroemdje sjrievers wore neet erg konsekwent mèt häör taal. Zeker neet as het äöver vergeliekinge ging. Zoeë sjreve ze op blaad drie beväörbeeldj Ik ben groter dan jij en twië blajer wiejer Ik ben groter als jij. Net zoeë ginge ze óm mèt Ik ben even groot als jij en Ik ben even groot dan jij.
De taalkundige ergerdje zich daoäöver waat gevolge haaj väör het óngerwies en zelfs väör oos Limburgs. Want waat deej Huydecoper? Hae mook ein regel wie we in de Nederlandse Taal bie vergeliekinge de wäördjes 'dan' en 'als' mótte gebroeke. Die regel höbbe we op sjoeël allemaol mótte liëre. Det begós met het begrip 'stellende trap'. Daomèt waere zake vergeleke die geliek zeen. Dao gebroeks se het waord als väör: Ik ben even oud als jij/ of net zo oud als jij. De 'vergrotende trap' waas väör óngelieke zake te vergelijke. Daoväör gebroeks se het waord dan: Ik ben ouder dan jij. Is det eine column in de Hallo waerd, zoojs se dinke? Jao.
De Limburgse taal kintj det gehaspel met 'als' en 'dan' neet. Eigelik mót ich zègke: 'kós det gehaspel neet'. We doon alles met 'as' of 'es' Ich bèn aeve groeët as (es) dich. Ich bèn groeëter as (es) dich. Dao zeen ouch sjtreke in Limburg woeë ze in plaats van 'as' of 'es' bie vergeliekinge het waord 'wie' gebroeke. Mer waat is d'r gebäördj? Het systeem van Huydecoper haet het Limburgs via de sjoeël as ein blievendj virus besjmètj en dialectsjpraekers ónzeker gemaaktj. Pas kreeg ich dees vraog van eine aod-liërling: Waat ich mich as plat-geïnteresseerdje aafvraog: is ‘t “miër es” of volgt ‘t ‘t ABN en zou ‘t eigelik “miër den” mòtte zeen? Of moog in ‘t plat allebei? De klok is neet miër trök te drejje. Dus, allebei good.
2026, waek 24
