Höb geer al vlaaj gehaold? Nae? Dan zów ich noe metein nao de bekker rieje. Veldeke is jäörig en besjteit 100 jaor! Noe dink geer mesjiens: ich höb gaar niks mit Veldeke, waoróm mót ich dan vlaaj gaon haole? Noe, sowieso ómdet vlaaj altied ’n good idee is, mer ouch ómdet se es sjpraeker van ’t Limburgs geweun neet óm Veldeke haer kins. Want mede doordet ’n gruupke Mesjtreechter notabele zich hóngerd jaor geleje drök begós te make euver ’t verdwiene van de Limburgse dialecte, is ós taal in 2026 nog zo sjpringlaevend. Vlaaj dus en d’r maag vandaag ouch ’ne flinke lel sjlaagroum op.
Ich bön d’r natuurlik neet bie gewaes wie Veldeke is opgerich, dao in de baovezaal van café Pays Bas aan ’t Vriethof in Mestreech. Mer ich kèn mich waal bedinke wie det óngeveer is gegange. ’t Waas ’ne tied det Limburg al bienao hóngerd jaor bie Nederlandj heurde en de Nederlandse taal sjteeds meer de euverhandj noom. D’r kwame väöl arbeidsmigrante nao ’t Zuje door de opkóms van de miensjtreek. ’t Mót ’ne tied gewaes zeen det de talige situatie sjterk verangerde, net zo wie det noe in bv. Eindhoven ónger invlood van de kènniswirkers van ASML gebeurt.
Laote v'r èns aeve fantasere wie det ’t d’r dao in de baovezaal d’r aantoe gegange zou kènne zeen.
Notabele 1: “Meh ’t is get boe oos sjoen Mestreechter taol geit gans tegróndj, he.”
Notabele 2: “Jao, ’t is versjrikkelek, fijn tot al die lui hei koume wèrke, meh foi foi al dat Hollands.”
Notabele 1: “Iech waor bij de Vroom & Dreesman ’n nui kalabas mèt ’t vruike aon ’t oetzeuke veur es zie kemissies geit doen. Dao zaoge veer ’n prachtege liere die veer gere ins vaan korterbij wouwe bekieke. Dus iech vraogde aon die verkoopster: ‘Moge veer ins loere?’ Zèt ’t in ’t hoeg Hollands: ‘Ik versta u niet, kunt u niet gewoon Nederlands praten?’ Meh, iech zaag: ‘Iech goon in mien eige Mestreech toch gei Hollands kalle!’”
Notabele 3: “Iech kin miech wel veurstèlle totse de volgende kier dien kemissies wel örges aanders deis. Iech höb ’t ouch al mètgemaak: tot iech ’n tas sop bestèlde, gewoen unnesop, en tot ze miech aonkeeke of iech Russisch sprook.”
Notabele 4: “Dat is toch te gek veur wäörd! ’nen Meestreechteneer wèlt toch gewoen zien unnesop kinne bestèlle zoonder tot ze dinke totse vaan ’n aander planeet kumps!”
Notabele 1: “Wee zien de notabele vaan Mestreech; wee mote de Mestreechter taol besjerme en vaslègke, zoetot ’t euver 100 jaor ouch nog Mestreechs gief.”
Notabele 2: “Nein, iech höb e beter idee: veer goon alle Limbörgse dialekte besjerme, zoetot de boere vaan boete Mestreech hun eige dialek kinne blieve spreke.”
Notabele 3: “Haha, jao dat is hielemaol sterk: ’n nui Limbörgse beweging, aongestuurd vaanoet Mestreech.”
Notabele 1: “Dat is pas ’ne goje plan! ’t Is toch logisch tot Mestreech ’t veurbeeld gief, neet? Veer zien toch ’t hart vaan Limbörg!”
Notabele 2: “Jong, dat löp.”
Dankjewel SjengGPT veur de hulp. ’t Zal vas neet precies zó gegange zeen, mer feit is det 100 jaor geleje Veldeke is óntsjtaon. De naam verwies natuurlik nao de beroemde Hendric van Veldeke, dae in de Middeleewe de Servaoslegende sjreef in de sjtreektaal van dae regio. De naam Veldeke waas ouch nog ins ein acroniem óm te laote zeen det juus de versjeidenheid aan dialecte gekoesterd waerde: Voor Elk Limburgs Dialect Een Krachtige Eenvormigheid.
Al hiel vlot óntsjtinge d’r euveral lokale kringe en kwaam d’r ’n tiedsjrif mit verhaole en gedichte, versjene d’r toneelveursjtellinge en waerde d’r beuk oetgegaeve. En later kwame d’r declamatiewedsjtrieje, lesbeukskes, sjpellinge, weitesjappelik óngerzeuk, prieze, veurdrachsaovendje en gank zó mer wiejer. Doordet d’r in idder dörp of sjtad waal ’n paar miense actief ware mit häör eige dialect en ’t döks ouch ginge sjrieve, bleef d’r ’ne zekere sjtandaard veur al die versjillende dialecte die same ’t Limburgs vorme. De taal die veer mit hiel väöle zeen blieve sjpraeke en die vriewaal ederein in de provincie kan versjtaon. Raejene genóg óm vlaaj in hoes te haole. Of pak uch angers op zien mins ’n Mesjtreechter ‘tas unnesop’.
