Het creëren van een zorgzame samenleving in een dorp — vaak een ‘zorgzame gemeenschap’ of ‘zorgzame buurt" genoemd’ — draait om het versterken van onderlinge verbondenheid, waarbij bewoners, vrijwilligers en lokale organisaties samen zorgen voor een veilige en prettige omgeving.
Dat is precies waar een burgerinitiatief in Heythuysen naar streeft. Hallo Magazine filosofeerde over het burgerinitiatief ‘Zorgzame samenleving’ met Diny Jakobs en Har Boonen van Heitser Burenhulp en Harm Hoekstra, bestuurder van Zorgcentrum Beek en Bos. Zorginstelling Beek en Bos en de Seniorenvereniging uit Heythuysen stonden aan de basis van het initiatief.
Het OLS-momentum pakken!
In 2025 kwamen vertegenwoordigers van de plaatselijke seniorenvereniging, Heitser Burenhulp, bewoners van een groot appartementencomplex, een praktijkondersteuner van de huisartsen, de dorpsraad, medewerkers van welzijnsinstelling Synthese, de bestuurder van Zorgcentrum Beek en Bos en de wethouder sociaal domein van de gemeente Leudal bij elkaar om zich te verdiepen in hoe een zorgzame samenleving in Heythuysen tot stand zou kunnen komen; een samenleving waarin oog hebben voor elkaar, centraal staat. Het bleef niet alleen bij praten, er werden ook acties gestart.
“We moeten ons terdege realiseren dat er de komende jaren steeds meer mensen met een hulpvraag thuis zullen moeten blijven wonen en actief deel uit blijven maken van onze samenleving,”
vertelt zorgprofessional Harm Hoekstra. “Deze kwetsbare mensen kunnen we overal tegenkomen, op straat, in winkels en in onze openbare ruimtes. In een zorgzame samenleving zijn mensen hier alert op en heeft men oog voor elkaar. Als zorginstelling staan wij 100% achter het concept van een zorgzame samenleving. Wij willen dit initiatief in woord en daad ondersteunen en waar mogelijk ook faciliteren. Dat doen we overigens nu ook al door onze instelling letterlijk open te stellen voor activiteiten als het Alzheimercafé, het Huiskamerproject en voor de organisatie van de Burenhulp.”
‘Heythuysen’ heeft met de uiterst geslaagde organisatie van het Oud Limburgs Schuttersfeest onder het motto ‘Same aan um’ in 2025 laten zien, dat wanneer je ergens samen de schouders onder zet, er iets heel moois kan ontstaan. “Saamhorigheid is in een wat groter dorp als Heythuysen echt niet zo vanzelfsprekend”, weet Har Boonen. “Wanneer wij dat prachtige ‘Same aan um gevoel’ kunnen inzetten voor onze ideeën voor een zorgzame samenleving, dan zou dat héél mooi zijn. Wij gaan overigens geen formele organisatie oprichten. We willen in Heythuysen een proces in gang zetten, waardoor het vanzelfsprekend gaat worden dat mensen aandacht en zorg voor elkaar hebben.
Natuurlijk gebeurt dat nu ook al, maar gezien de toekomstige ontwikkelingen is het echt wenselijk dat dit op een nog grotere schaal gaat gebeuren.”
Rol weggelegd voor Dorpsraad en (buurt)verenigingen
Heythuysen kent diverse professionele zorginstellingen, maar daarnaast kunnen volgens de initiatiefnemers organisaties als de Dorpsraad en de buurtverenigingen en de vele andere verenigingen die het dorp telt, een belangrijke rol spelen bij de totstandkoming van een zorgzame leefomgeving. Mogelijk zou de Dorpsraad, als een overkoepelende instantie een belangrijke stimulerende rol in dit proces kunnen gaan vervullen. Met diverse buurtverenigingen hebben de initiatiefnemers al een gesprek gevoerd over hoe zij hun aandeel aan een zorgzame samenleving kunnen leveren. “Dat leverde al direct een vrijwilliger voor Heitser burenhulp op”, vertelt Diny Jakobs.
Verhalen over hoe je voor elkaar van waarde kunt zijn
De initiatiefnemers willen de inwoners van Heythuysen bewust maken dat ze iets voor elkaar kunnen betekenen en dat niet alle problemen naar de professionele zorg afgeschoven kunnen worden. Har Boonen: “Ik denk daarbij aan de beroemde uitspraak van president Kennedy: ‘Vraag niet wat je land voor jou kan doen, vraag wat jij voor je land kan doen’. Zo zou het idealiter ook in een zorgzame samenleving moeten zijn.”
Gevraagd naar concrete acties van de initiatiefnemers somt Diny Jakobs een aantal onderwerpen op waarmee al een aanvang is gemaakt. Naast de al gevoerde gesprekken met enkele buurtverenigingen, verschijnt er iedere maand in de digitale Streekbode 2.0 een verhaal van een inwoner waarin ‘waardevol voor elkaar zijn’, centraal staat. Dat kunnen ogenschijnlijk kleine dingen zijn, waarmee iemand een naaste, een buurman of vriend helpt. Zo schreef ene Wilma, dochter van een dementerende moeder, deze maand een lovend verhaal over de buren van haar moeder. Zij plaatsen altijd de vuilniscontainers en het oud papier van haar moeder op het juiste moment aan de straat. Voor hen een kleinigheid, maar het ontzorgde dochter Wilma. Dit soort verhalen wordt iedere keer afgesloten met de overweging: “En wat kunt u doen voor een ander?” Het moet de mensen tot denken aanzetten.
Naoberplicht
Hulpverlenen, het oog hebben voor elkaar, was ooit meer vanzelfsprekend dan tegenwoordig, het werd zelfs een plicht genoemd, de zogenaamde naoberplicht.
Zorgzaam zijn voor elkaar zit meestal niet in grote dingen en gebaren, het kan klein zijn maar toch heel effectief en het levert de hulpverlener vaak ook een voldaan gevoel op. In Heythuysen gaan ze met het proces aan de slag en de inwoners kunnen laten zien dat ‘Same aan um’ geen ééndagsvlieg is geweest.
“Het Same zorgen gevoel”
Het zijn de kleine dingen die het doen……
Wat kun jij zoal voor een ander doen:
maak geregeld een praatje, loop eens binnen bij je buren
Doe een boodschap of haal medicijnen op bij de apotheek
Help bij problemen met computer, Ipad of telefoon
Help een keer bij het vervoer naar dokter of ziekenhuis
Vervang een lampje of verhelp een piepende brandmelder
Maai het gras en maak ’s winters een paadje sneeuwvrij
En zo zijn er nog heel veel andere zaken te noemen…..
Oog hebben voor elkaar; het is een kleine moeite!
Bedenk: Je kunt het beter voor een ander doen, dan dat iemand het voor jou moet doen!
