ColumnsFrits Criens

Column Modertaal: GOUDVÈS door Frits Criens

Midden Limburg

Op facebook sjtóng ein foto van eine doeëje goudvès. Het biesjrift waas: Helaas 'n visje verdronken. Ich vónj het ein interessante opmerking. Want vèsse kinne neet verdrinke, dach ich. Die höbbe gein lónge, mer kiewe. En verdrinke kumtj doordet de lónge vol water loupe woeëdoor d'r gein zuursjtof miër in de lónge kan kómme. Kieuwe kinne neet vol water loupe, dus vèsse kinne neet verdrinke. 'Logies,' zooj Cruyff gezagdj höbbe. Mer ja, ich bèn geine Cruyff, dus väör de zekerheid zóch ich het op internet op. Ich haaj geliek en ouch weer neet. As vèsse doeëdgaon door tekort aan zuursjtof, sjtikke ze, net wie miense. As zoeëget einmaol in miene kop zitj, kómme vanzelf anger vraoge nao baove.

 

Kinne vèsse drinke? Ich kós mich neet herinnere det ich det oeët haaj gezeen. Waal det ze de luppe aop en toe deje, mer det leek miër op kösse as op drinke. Toch keek ich opnoew waat internet zag. Jaozeker, vèsse kinne drinke. Zeutwatervèsse sjlikke het water neet door mer filtere het weg door de kiewe. Allein vèsse in zaotwater drinke echt, want in zaotwater verleze ze väöl vócht. Ze höbbe aan ein sjtök door dorst en mótte waal drinke väör neet oet te druege. Het water kumtj door de kiewe nao binne en de nere haole het teväöl aan zaot d'roet. Wie ich det Ellie vertèldje zag het: 'Dan höbs doe het meiste weg van eine zieëvès.' 

 

Det brach mich bie de vraog of vèsse taege alcohol kinne. Internet wis det vèsse zaat kinne waere. Ze gedrage zich dan wie miense, angers, ruiger. Ze zjwumme helder, zeen minder sjoew, en wille de baas sjpele. As ze echt zaat zeen kinne ze agressief waere. Goudvèsse kinne zelf alcohol aanmake as d'r te min zuursjtof in het water zitj. Op de hbs haaj ich eine  liëraar Frans mèt oranje haor. Ziene bienaam waas de Goudvés. Altied gedachtj det het door die haor kwoom. Mer noe twiefel ich. Ich zoog hem dök roeëd aanloupe en nao aom happe as hae giftig waas op ós. Mesjien sjóng hae dan waal alcohol aan te make. 

 

2026, week 14

 

Frits Criens

Frits: stadsdichter van Leudal, publiceert proza, poëzie, light verse en toneel in ABN en dialect. Zijn column Modertaal was bijna een kwart eeuw lang een van de hoogtepunten in Dagblad de Limburger. Ernst en humor zijn twee gelijkwaardige elementen in zijn werk, dat helder is en direct. Criens is een innemend performer en verteller die lezers en luisteraars boeit en meeneemt in zijn gedichten en verhalen.