26 nov 2019ColumnsFrits Criens

Column PESJTUNGSKES

Leudal

Ellie en ich lepe ónger langs de Luebaek. Het haaj ein paar daag good geraegeldj. De paad waas door en door naat. En sjpekglaad. Het waas oppasse geblaoze väör neet oet te litse. Van wied aaf zoog ich bekindje aankómme mèt ein kleinkindj. Het jungske haaj eine revolver mèt pesjtungskes. Ich herkindje het geluid drek. Pesjtungskes zeen in het Nederlands 'klappertjes'. Ze huere bie ein 'klappertjespistool', kinjersjpeelgood det in mien dialect gewuen 'revolver' hètj. Det waas allemaol oet de tied det zjwarte Piet nog hiel gewuen waas. Ich haaj mich al dökker aafgevraogdj woeë het waord 'pesjtungskes' vanaaf kumtj. Ein paar daag ierder haaj ich det óntdèktj wie ich op facebook ein foto zoog mèt eine revolver woeë ein rol pesjtungskes in zoot. In het óngersjrift sjtóng het Antjwerpse waord 'pistonnekes'. In het waordebook vónj ich bie 'piston' de beteikenis 'slaghoedje'.

 

Det ging mich allemaol door de kop. We bleve aeve mèt ein kalle en ich vroog aan het jungske of ich mèt ziene revolver moch sjete. Det moch: eine kier, neet dökker.

Ich haoldje de trèkker äöver, mer het pesjtungske ging neet aaf.

Ich veuldje de ergernis van vreuger, as de pesjtungskes in miene revolver weigerdje. Döks wore det d'r veer of vief achterein. Ich goof de revolver trök en het kindj knaldje d'r flink op los väör mich te laote kieke det ich d'r niks van kós. Ein letter ómzitte en 'pesjtungskes' waere 'pestjungskes.'

 

Hae kreeg zoeë väöl branie det hae in eine pool water begós te trampele. De módder sjpetterdje óm hem haer. Wie opa zag det hae oet mós sjeije, kreeg hae hielemaol ruig zin. Hae mikdje op ziene opa, dansdje door de taoter, knaldje en reep in de gang 'pang, pang, pang.'  Det waas te väöl van het goje. In zien gekkigheid litsdje hae oet en veel lankoet väöräöver in de drabbes. Det waas gezichtsverlees. Oma keef op hem. 'Kiek èns wie se d'roet zuus. Zoeë zjwart wie ein rölke. Doe lieks zjwarte Piet waal.' Väör zien gezicht te redde zag hae kwaod: 'Zjwarte Piet moog oma neet zègke. Det vertèl ich aan Sinterklaos.'

 

2019, waek 48

Frits Criens

Frits: stadsdichter van Leudal, publiceert proza, poëzie, light verse en toneel in ABN en dialect. Zijn column Modertaal was bijna een kwart eeuw lang een van de hoogtepunten in Dagblad de Limburger. Ernst en humor zijn twee gelijkwaardige elementen in zijn werk, dat helder is en direct. Criens is een innemend performer en verteller die lezers en luisteraars boeit en meeneemt in zijn gedichten en verhalen.