Ellie keek mich vraogendj aan wie ich zag: 'Het is vies kaod.' Het waas de zaoterdig väör de vastelaovendj. We haje de auto geparkeerdj en wore te voot óngerwaeges nao de Remunjse Geis in de Oranjerie. De sjtad waas ingenaome door vastelaovesveerders. De meiste miense zote deep weggedaoke in häör kleier. 'Vies kaod,' zag Ellie. 'Det höb ich dich nog noeët huere zègke.' Ich haoldje de sjouwers op en trok de rits van miene jas nog get ómhoeëg. Aeve good waas ich blie det het waer ein sjlaopendj waord in miene waordesjat wakker haaj gemaaktj. 'Vies kaod' is neet allein erg kaod, mer daobie ouch nog gemein kaod, meistal door eine zoere windj dae door alles haer wejtj. 'Det is eine vieze,' geit op väör emes dae van geins kenj dougtj, dae achterbaks is, neet te vertroewe is en d'rop oet is väör dich te bezeike. En as se d'r óm welke raeje dan ouch 'vies tösse höbs gezaete', höbs se het liëlik zjwaor gehadj.
Mien moder gebroekdje de oetdrökking 'vieze ammie.' Ze kwoom oet Ospel. Ich dink det 'ammie' in det Piëldörp bleef hange wie de Franse van Napoleon väörgood heivers ginge. Het liektj mich ein verbastering van 'ami' het Frans waord väör 'vrundj'. Eine 'vieze ami.' Det mót in de Franse tied waal eine richtig 'vale' vrundj zeen gewaest. Väör mam haaj de oetdrökking die beteikenis verlaore. As ich mich as kindj haaj oetgesjtreke in de taoter zag ze: 'Waat bès doe eine vieze ammie.'
Ouch het waord 'voel' kan de kwaolike beteikenis van 'vies' oprope. 'Dao gunds kumtj ein voel lócht aan,' zag mien vader. Dan kwoom d'r neet allein ein nöt ónwaer mèt raegel, mer ouch sjmaerige windj of hagel. Zelf gebroek ich 'voel' nog in de beteikenis van 'neet zuver.' Mer in mien jeugd waas 'voel' ein gewuen waord väör 'lui'. Det is 'eine voele.' 'Voele sodemieter,' 'voel vot,' 'voele nemes', of 'voele baer,' zeen allemaol plastiese sjeldjwäörd väör eine 'voelik'. Luiheid is ein zunj, begaon door miense die neet wèrke mer 'voelike'. Nou ja, gaef die èns óngeliek: 'Vies voelike waere het aodst.'
2026, waek 10
