Herdenkingsbankjes of herinneringsbankjes, ze kwamen al op in de jaren 1990. Sinds 2015 zie je ze steeds meer verschijnen in de publieke ruimte om personen te herdenken. Vaak is op zo’n bank een plaatje bevestigd met een naam, een of meerdere jaartallen en soms ook een korte tekst. Herinneringsbankjes zijn een betrekkelijk nieuw fenomeen in Nederland, maar waren al lange tijd populair in Engeland, de VS en Canada.
Op vrijdag 21 november is op een markant plekje in het Leudal, op de top van een stuifduin bij de bosvennen, een dergelijk bankje onthuld voor de op 4 september overleden bosopzichter Hans Levels uit Roggel.
De onthulling bij prachtig zonnig weer, werd bijgewoond door de familie van Hans, een vertegenwoordiging van Staatsbosbeheer, leden van de heidewerkgroep en vrienden en bekenden van Hallo Magazine sprak met enkele initiatiefnemers en met Gert Hendriks, de echtgenote van Hans Levels.
“Een mooi maar ook emotioneel moment”
“Hans zou apetrots zijn met die bank op die mooie plek”, vertelt Gert Hendriks. Samen met haar dochter onthulde ze de bank door het wegnemen van een vlag van Staatsbosbeheer. “Dat was voor ons een héél mooi, maar ook een heel emotioneel moment”, zegt ze. “Hans was echt verknocht aan het Leudal. Vanwege zijn werk was hij er dagelijks te vinden. Tot medio 2018 heeft Hans voor Staatsbosbeheer gewerkt. Hij begon zijn loopbaan in de Meinweg en was later actief in de Peel en het Leudal. Zijn werk was tevens zijn hobby en het Leudal werd zijn passie.”
De boomlange Levels leed vanaf 2005 aan de Ziekte van Parkinson, een aandoening die hem het werken uiteindelijk onmogelijk maakte. Hij was volgens zijn echtgenote en zijn natuurvrienden een heel positief ingestelde man. De natuur was zijn leven. Gert Hendriks: “Hans heeft echt alles gedaan om op de been te blijven en haalde uit het leven wat mogelijk was. Uiteindelijk werd de ziekte hem de baas. Hij was iemand die de regie graag in eigen handen had en dat heeft hij tot het einde toe gedaan.”
“De bank staat op de plaats die mede door hem gecreëerd is”
Philip Bossenbroek, Hans Smulders en René Horsten waren ook bij de onthulling van de herdenkingsbank voor Hans Levels aanwezig. Ze praten met veel respect en waardering over de ruim drie maanden geleden overleden bosbeheerder en vriend. Ze koesteren warme herinneringen aan Hans en vertellen allerlei anekdotes over hem. Ze omschrijven Hans Levels als een man met een duidelijk eigen mening en een geweldige visie met betrekking tot het landschap in het Leudal. “Mede door zijn bijdrage zijn de bosvennen en de stuifduinen die dateren uit de laatste ijstijd, weer zichtbaar gemaakt”, vertelt Philip Bossenbroek. Bossenbroek was als ecoloog een leven lang werkzaam bij Staatsbosbeheer. “Dat nu de bank voor Hans op de plaats staat die mede door hem gecreëerd is, is heel mooi en passend. Hans heeft enthousiast de geleidelijke omvorming van het Leudal begeleid. Eentonige donkere naaldbossen maakten daarbij plaats voor gemengd en natuurlijk loofbos met een veel rijkere flora en fauna. Door zijn ideeën en zijn inzet is het Leudal echt veel mooier geworden”, stelt Philip Bossenbroek vast.
Vijftig projecten
Hans Levels was in veel natuurgebieden actief voor Staatsbosbeheer. Philip Bossenbroek toont een overzicht met wel vijftig projecten waaraan Hans Levels een bijdrage heeft geleverd. Gebieden als de Groote Peel, Waterbloem, de Groote en de Kleine Moost, de Zoom, de Bouxweerd en de Moeselpeel ten zuidoosten van Weert staan op die lijst vermeld. Natuurlijk ontbreekt het Leudal niet in het overzicht. Hans Levels blijkt ook de grote man achter de omvorming van een grote maisakker tot een prachtig nieuw heidegebied te zijn. Hij heeft daar vervolgens ook het begrazingsbeheer geïntroduceerd.
“Zijn grootste wapenfeit is wel het Elisabethpad”
“Dat nieuwe heidegebied moest natuurlijk beheerd gaan worden”, weet René Horsten van het IVN Roermond e.o. “Als onderdeel van de natuurgidsenopleiding 2010/2011 hebben enkele cursisten die rondom het Leudal woonachtig waren, een excursie in het Leudal ontwikkeld en uitgevoerd. Nadat de gidsenopleiding was afgerond, zijn zij begonnen met heidebeheer in het Leudal en dat onder het mentorschap van Hans. De heidewerkgroep bestaat nu uit twaalf personen en heeft met begeleiding van Hans een belangrijk herstel van de heide gerealiseerd.
Nadat Hans zijn werk voor Staatsbosbeheer beëindigd had, kwam hij ons nog iedere vrijdagmorgen opzoeken en van goede raad voorzien. Zijn grootste wapenfeit is voor mij toch wel het Elisabethpad. Het was in 2014 dat Hans mij op een dag zei:
‘Zou het niet een mooi idee zijn om de Elisabethmolen en het klooster weer met elkaar te verbinden’.
Ik was meteen enthousiast. Het Elisabethpad is een waar succes geworden en is zeker ook een blijvende tastbare herinnering aan Hans.”
Het idee om voor Hans Levels een herdenkingsbank te plaatsen, is afkomstig uit de heidewerkgroep. Natuurfotograaf Hans Smulders, jarenlang lid van die onderhoudsploeg en goed bevriend met Hans Levels, legde in overleg met Levels’ echtgenote het plan voor aan Philip Bossenbroek. Die legde op zijn beurt het plan voor aan zijn oud-werkgever Staatsbosbeheer en die instantie verleende direct medewerking aan het project met als resultaat een mooie houten herinneringsbank met de vermelding: ‘Ter herinnering aan Hans Levels, 1959-2025. Een gedreven natuurbeheerder. Staatsbosbeheer -Vrijwilligers Leudal.
