Wanneer je vanuit Roggel Haelen binnenrijdt, kun je de grote blauw gele vlag van Oekraïne aan de voorgevel van een groot herenhuis aan de linkerkant van de weg nauwelijks missen. Het is de woning van Wim en Christine Janssen. Met het uithangen van de Oekraïense kleuren betonen Wim en Christine hun solidariteit met Oekraïne en het Oekraïense volk. Die verbondenheid met Oekraïne is op meer plaatsen in Haelen zichtbaar. Bij Bert Holman en Joos Lenssen en hun buren in ’t Laar wapperen maar liefst vier vlaggen van Oekraïne. Vanwaar dit uiterlijk vertoon van sympathie voor Oekraïne? Hallo Magazine ging op onderzoek uit.
De Russische invasie van buurland Oekraïne, in de woorden van de Russische president Poetin een 'speciale militaire operatie', waarbij Rusland Oekraïne binnenviel vanuit meerdere kanten begon op 24 februari 2022. Het was een grote escalatie van de Russisch-Oekraïense Oorlog die sinds 2014 aan de gang was na de Russische annexatie van de Krim. De Russische invasie leidde tot de grootste vluchtelingencrisis in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog, met meer dan 6,5 miljoen Oekraïners die als vluchteling werden geregistreerd en 3,7 miljoen Oekraïners die ontheemd raakten in eigen land.
”Toen wij de beelden van die ontheemde mensen in Oekraïne zagen, vroegen wij ons af hoe wij konden helpen”, vertelt Haelenaar Bert Holman die in 2022 met echtgenote Joos nog in het buitengebied van Beesel woonde. “Er werd door de organisatie Refugee Help een beroep gedaan op particulieren in Nederland om huisvesting voor Oekraïense vluchtelingen aan te bieden en daar hebben wij gehoor aan gegeven.”
“Als dank kookten de meiden geregeld voor ons”
Twee jonge vrouwen uit Oekraïne - vriendinnen van elkaar - die ten tijde van de invasie in het buitenland woonden en werkten en niet terug konden keren naar hun eigen stad Odessa, hebben wij opgevangen in ons huis in Beesel. Ze bleken heel goed geschoold te zijn, spraken prima Engels en waren ook nog eens digitaal uiterst vaardig. Het onderwijs in Oekraïne is van hoog niveau, dat hebben wij echt gemerkt. Beide vrouwen wilden trouwens niet op kosten van Nederland leven. Met hulp van Joos hebben ze direct werk gevonden in Roermond. Wij hebben hen nooit om een financiële bijdrage gevraagd. Andere particuliere opvangadressen deden dat gewoonlijk evenmin. Als dank kookten de meiden geregeld voor ons Oekraïens en daar waren ze zeer bedreven in. Het geld dat zij verdienden stuurden ze voor een groot deel naar hun ouders in Oekraïne maar ook naar het leger voor de strijd tegen de Russen.”
Na anderhalf jaar komt er een einde aan het verblijf van het Oekraïense tweetal in Beesel. Opnieuw krijgen Bert en Joos, nu via Het Leger des Heils, het verzoek of ze een Oekraïense willen opvangen. Gastvrij ontvangen ze een vluchtelinge die na een jaar mee verhuist van Beesel naar Haelen. Het was een getraumatiseerde universitair geschoolde jonge vrouw die getuige is geweest van beestachtig gedrag van Russische soldaten. Gestuit in hun opmars naar Kiev, hebben zij zich uitgeleefd op de lokale bevolking. “Ze leed aan extreme stemmingswisselingen; kon dagenlang alleen maar huilen”, vertelt Joos. Zelf volgt Joos inmiddels online Oekraïense les. De Oekraïense vrouw heeft anderhalf jaar bij Joos en Bert gewoond alvorens ze gedreven door heimwee terugkeerde naar Oekraïne. Joos Lenssen: “Via Telegram Circles hebben we nog geregeld contact met elkaar. In Nederland is de situatie in Oekraïne tegenwoordig geen dagelijks nieuws meer, maar wij horen dat de Russen steden en dorpen dagelijks bombarderen. Hopelijk komt er snel een einde aan de oorlog. Op dit moment hebben we geen vluchteling in huis maar misschien gaat dat weer gebeuren.”
Franky en Coen
Joos en Bert ondersteunen samen met andere bewoners van ’t Laar Oekraïne ook via Franky en Coen, een Brabander en een Limburger uit Grathem. Bij het begin van de vluchtelingenstroom gingen deze nu landelijk bekende hulpverleners met hun frietkar naar de Poolse grens. Daarna zetten ze hun hulpverlening voort tot in het gevaarlijke oorlogsgebied. Nu doen ze nog veel meer dan friet uitdelen. Ze evacueren mensen van het front en vangen vluchtelingen op in hun eigen vluchtelingenhotel The Holland House in Dnipro. Ook brengen ze hulpgoederen, voedselpakketten en medische spullen naar plekken waar bijna niemand anders komt. “Zo’n geweldig initiatief ondersteunen wij van harte”, zeggen Bert Holman en Joos Lenssen die met hun Oekraïense vlag aan de gevel én met hun verhaal duidelijk maken een groot hart voor het Oekraïense volk te hebben. (zie ook www.frankyandcoen.nl red.)
“Mijn moeder heeft tien jaar in Donetsk in de Donbas gewoond en werd in 1942 als dwangarbeider naar Duitsland gebracht”
Iets verder richting de kerk van Haelen wonen Wim en Christine Janssen. Ook hun woning is getooid met de vlag van Oekraïne. Het echtpaar Janssen was op 28 februari 2025 ontzet over de schoffering van president Zelenski bij een bijeenkomst in het Witte Huis, laat Wim Janssen weten. “Als morele ondersteuning voor het aangevallen land hebben wij toen besloten een Oekraïense vlag uit te hangen.”
Rusland en Oekraïne hebben altijd al zijn belangstelling gehad.
“Mijn moeder heeft circa tien jaar in Donetsk - toen nog Stalino, in de Donbas - gewoond. Ze is geboren in Zuid Siberië. Rond 1930 werd het platteland daar overstroomd met communistische activisten die bij de boeren al het vee en het zaaigoed in beslag namen, met een gruwelijke hongersnood tot gevolg. Mijn moeder was erbij toen ze bij de buurman nog wat zaaigoed ontdekten en hem voor de deur ophingen. Omdat ze gehoord hadden dat in de Donbas werk en voedsel zou zijn, zijn ze in 1933 naar Stalino gegaan, een verkeerde keuze zoals al gauw bleek. Ze kwamen daar in een even erge hongersnood terecht, die toen overal heerste in de Oekraïne. Daarbij zijn haar beide ouders om het leven gekomen. Zij heeft overleefd, maar is in 1942 opgepakt en als dwangarbeider naar Duitsland gebracht.”
De moeder van Wim Janssen kwam met andere vrouwen terecht in fabrieken vlak over de Limburgse grens, bijvoorbeeld in Belfeld, Reuver en Swalmen. Daar bloeiden liefdes op tussen deze jonge vrouwen uit het oosten en Limburgse jongens zoals de vader van Wim. De mannen hielpen hun vriendinnen om te ontsnappen, trouwden en kregen kinderen. Terugkeren naar de Sovjet Unie en contact met de familie was lang onmogelijk.
“Een druppel op een gloeiende plaat”
Wim en Christine Janssen doen meer dan enkel het tonen van de Oekraïense vlag: Wim Janssen: “Om te beginnen willen we solidariteit uitstralen met Oekraïne door de vlag uit te hangen, maar dáár waar we kunnen, willen we graag ook iets tastbaars doen door bijvoorbeeld een financiële bijdrage te leveren aan organisaties zoals “Protect Ukraine” en “Lifeline Ukraine”.
Daarnaast hebben wij als parochie in Haelen bijeenkomsten georganiseerd met Kerstmis en Pasen voor Oekraïense vluchtelingen toen die nog hier in Haelen werden opgevangen. Er werden beurtelings Nederlandse en Oekraïne liederen gezongen, er was gezorgd voor hapjes en drankjes en er werden teksten gelezen in beide talen. Ik begrijp dat wat wij doen niet veel meer is dan een druppel op en gloeiende plaat, maar wél nodig.”
